Terk edilme korkusu genellikle çocukluktaki kayıplardan kaynaklanır. Bu kayıp, bir ebeveynin ölüm veya boşanma yoluyla kaybı gibi travmatik bir olayla ilgili olabilir. Yeterli fiziksel veya duygusal bakım görmemekten de kaynaklanabilir. Bu erken çocukluk deneyimleri, daha sonra başkaları tarafından terk edilme korkusuna yol açabilir.

Terk Edilme Korkusu Nedir?

Sağlıklı insani gelişme, fiziksel ve duygusal bakımın karşılanmasını gerektirir. Karşılanmayan ihtiyaçlar, terk edilme duygularına neden olabilir. Terk edilmeyi deneyimlemek travmatik bir yaşam olayı haline gelebilir. Bir ebeveynin ölümü, bir çocuk için travmatik bir olay olabilir. İstismar veya yoksulluk gibi tehdit edici bir durum nedeniyle güvensiz hissetmek de travmaya neden olabilir. Bir dereceye kadar terk edilme korkusu normal olabilir. Ancak terk edilme korkusu şiddetli ve sık olduğunda sorun yaratabilir. Bir kişinin ilişkilerinin nasıl geliştiğini etkileyebilir. Böyle bir durumda, bir terapist veya danışmanın desteği yardımcı olabilir.

Duygusal Terk Edilme 

Bir duygusal terk veya ihmal modeli de travmatik olabilir. Bir tür terk edilme olarak nitelendirilebilir. Ebeveynler şu durumlarda duygusal terk edebilir:

  • Çocuklarının duygusal ifadesini bastırarak
  • Çocuklarıyla alay ederek
  • Çocuklarını çok yüksek standartlarda tutarak
  • Kendi değer duyguları için çocuklara fazlasıyla güvenerek
  • Çocuklarına akran gibi davranarak

Çocukken terk edildiğini hisseden insanların bu modeli çocuklarıyla tekrarlama olasılıkları daha yüksek olabilir. Bu terk edilme belirtilerinin çoğu, bir ilişkideki insanlar arasında da ortaya çıkabilir. Stres veya bunalım, duygusal olarak terk edilmeye katkıda bulunabilir. Karşılanmamış ihtiyaçları olan insanlar, genellikle başkalarının ihtiyaçlarını karşılamada zorlanırlar. Kendi kendine bakım uygulamak, kişinin kendi ihtiyaçlarının karşılandığından emin olmanın önemli bir parçasıdır. Kendi kendine bakım uygulayan kişi daha sonra çocuğunun veya partnerinin ihtiyaçlarını sağlıklı bir şekilde karşılayabilir.

İlişkilerde Terk Edilme Korkusu

Çocukken terk edilmeyi deneyimlemeyen yetişkinler yine de terk edilme ile ilgili hislere sahip olabilir. Bunlar samimi bir partneri kaybetmekten ayrılık, boşanma veya ölüme kadar gelebilir. Terk, çocuklukta veya yetişkinlikte meydana gelebilir. Her iki durumda da etkisi yaygın olabilir. İster yakın, ister sosyal veya profesyonel olsun, bir kişinin geliştirdiği diğer tüm ilişkileri olumsuz etkileyebilir. İnsanlar partnerlerinin bir ilişkisi olduğundan endişelenebilirler. Bu kaygı, önceki olaylarla ilgili deneyimlerden kaynaklanabilir. Ayrıca önceki kayıp veya kaygı sorunlarından da gelebilir. Terk edilmekten korkan yetişkinler, eşlerinin ayrılmasını önlemek için çalışabilir. İlişkiye çok çalışma ve çaba harcayabilirler. Ardından, partnerlerinin çabalarını takdir etmediğinden veya karşılık vermediğinden endişelenebilirler

Çocuklarda Terkedilme Korkusu

Çocuklar, ebeveynlerinin onları terk etmesinden endişe edebilir. Doğumdan itibaren ebeveynlerine bağlı olduklarından bu doğal olabilir. Küçük çocuklar, ebeveynlerinin kısa bir seyahate çıkması konusunda endişelenebilirler. Bir ebeveyn onları kreşe veya okula bıraktığında endişelenebilirler. Çocukların bu endişelerden uzun süre etkilenmemesi mümkündür. Bu, güvenli bir bakıcı bağlantısına sahip olduklarından emin olmak anlamına gelebilir. Bu onların sosyal becerilerini öğrenmelerine ve hayatlarının ilerleyen dönemlerinde sağlıklı ilişkiler kurmalarına yardımcı olacaktır.

Terk edilme korkusunun erkenden önüne geçmek mümkündür. Çocukların güvenli bir bağ kurmalarına yardımcı olunabilir. Çocuklar için bu korkuya yardım etmenin bir yolu, onlara hayatlarındaki aşkınız ve rolünüzden emin olmaktır. Ebeveynler ayrıca çocuklara herhangi bir günde “planın” ne olduğunu bildirmeyi yararlı bulabilirler. Ne bekleyeceklerini bilmek, çocukların ebeveynlerinin varlığından emin olmalarına yardımcı olabilir. Ebeveynleri veya bakıcıları orada olmadığında bile kendilerini daha güvende hissetmeye başlayabilirler.

Bazı çocuklar “terk edilmiş çocuk sendromu” denen durumu yaşarlar. Bu, bir ebeveynin veya bakıcının kaybından sonra gerçekleşebilir. Ayrıca bir ebeveyn tarafından fiziksel veya duygusal olarak terk edilmesi nedeniyle gelişebilir. Semptomlar izolasyon, düşük öz değer ve yeme sorunları veya bağımlılık gibi sağlıksız baş etme mekanizmaları olarak gösterilebilir. Erken ele alınmazsa, semptomlar şiddetlenebilir ve ilişki kurmayı veya sağlıklı bir yaşam sürmeyi zorlaştırabilir.

Muhtelif Sorunların Uzun Süreli Etkileri

Terk edilmiş bir kişinin uzun vadeli akıl sağlığı sorunlarına sahip olma olasılığı daha yüksek olabilir. Bunlar genellikle terkin tekrarlanacağı korkusuna dayanır. Ebeveyn veya bakıcı tarafından terk edilen bir çocuk, yaşamının ilerleyen dönemlerinde ruh hali değişimleri veya öfke yaşayabilir. Bu davranışlar, potansiyel samimi ortakları ve arkadaşları yabancılaştırabilir. Bir çocuğun öz saygısı, ebeveyn desteğinin olmamasından da etkilenebilir.

Terk edilme korkuları, bir kişinin başkalarına güvenme yeteneğini zayıflatabilir. Bir insanın layık hissetmesini veya samimi olmasını zorlaştırabilirler. Bu korkular, bir kişiyi anksiyete, depresyon, karşılıklı bağımlılık veya diğer sorunlara yatkın hale getirebilir. Vazgeçme sorunları da kişilik ve bağlanma kaygısı ile bağlantılıdır. Çocukluktan vazgeçilmesi nedeniyle kendine saygı duymayan biri, inançlarını güçlendiren ilişkiler arayabilir.

Terk Edilme Sorunları İçin Yardım Alın

Terk edilme, birçok akıl sağlığı sorununa neden olabilir. İnsanlar genellikle terkin neden olduğu sorunları ele almak için psikolojik terapiyi tercih ederler. Bir konu için tedaviye başlayabilirler. Bu sorunlar terk edilmekten kaynaklanıyor olabilir. Terapi, terk etme sorunlarının nedenlerini ele almakta yardımcı olabilir. İnsanların çocukluktan vazgeçmeleri nedeniyle travma yoluyla çalışmalarına yardımcı olabilir.

Tedavide Adresleme Sistemi

Bir terapist, insanların geçmişteki korkuları günümüzden ayırmalarına yardımcı olabilir. İnsanların bu süreçte büyümesi mümkün olabilir. Terk edilme terapisi genellikle korkuların geçmişte nasıl kök saldığını ortaya çıkarır. İnsanlar daha sonra korkularını en aza indirmeyi öğrenebilirler. Korkunun şimdiki zamana verdikleri tepkiler üzerindeki kontrolünü azaltabilirler. Bu süreç sayesinde geçmişten şifa bulabilir, ileriye dönük gerçekçi beklentiler geliştirebilirler. Geçmişte terk edilmenin gelecekteki sonuçları dikte etmesi gerekmez. Terapatik ilişki, terk edilme kaygısını iyileştirmeye de yardımcı olabilir. Terapideki kişi için sağlıklı ve güvenli bir ilişki modeli oluşturabilir.

Terk Edilme Korkusu İçin Tedavi Türleri

Terk edilme sorunlarına yardımcı olabilecek tedavi türleri şunları içerir:

  • Göz hareketi duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR). EMDR’nin birçok travma türünün tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır. Geçmişte terk edilmiş bir kişi, yanlarında travma taşıyor olabilir. EMDR, bu travmanın semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir. Bunu travma ile bağlantılı eski hatıraları yeniden işleyerek yapar.
  • Diyalektik davranış terapisi (DBT). DBT genellikle bire bir terapi ve grup becerileri eğitiminden oluşur. Bu beceriler arasında farkındalık ve duygusal düzenleme bulunur. Terk edilme sorunları olan insanlar duygularını DBT yoluyla yönetmeyi öğrenebilirler. Partnerleriyle bu konular hakkında konuşmayı da öğrenebilirler.
  • Bilişsel davranışçı terapi. Belirli yaşam olayları hakkındaki duyguların bilincini artırmaya yardımcı olur. Vazgeçme sorunları olan bir kişinin korkuya neden olan olayları algılama biçimini değiştirmesine yardımcı olabilir. Daha sonra bu olaylar hakkında nasıl düşündüklerini yeniden yapılandırabilirler. Bu değişiklik, gerçekliğin daha güncel bir versiyonuna dayanıyor.
  • Psikodinamik terapi. Bu, insanların eylemlerini hangi duyguların ve düşüncelerin yönlendirdiğini öğrenmelerine izin verebilir. İnsanların başkalarıyla nasıl ilişki kurduklarını görmelerine yardımcı olmak için yararlı olabilir. Vazgeçme nedeniyle oluşan savunma mekanizmalarını ortaya çıkarabilir.

Çiftler İçin Terk Edilme Korkusu Terapisi

Psikolojik danışmanlık, çiftlerin birçok terk etme sorununu çözmesine yardımcı olabilir. Bazı çiftlerde, partnerlerden biri veya her ikisi de terk edilme korkusuyla uğraşır. Bu korkuyu başka türlü sağlıklı bir ilişkiye getirebilirler. Çiftler duygusal olarak terk edilme korkusu için terapi alabilirler. Bu genellikle yakınlaşmalarına yardımcı olur. Bir kişi ilişkilerine terk etme sorunları getirebilir. Bu kişinin partneri, birlikte olduğu kişinin geçmişteki terk edilme durumundan nasıl etkilendiğini anlamayabilir. Etkilerinin yalnızca ilişkide ortaya çıktığını görebilirler. Çiftlerin danışmanlığı, her iki ortağın da birbirlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir.

Terk sorunları olan partner, başkalarıyla nasıl daha iyi etkileşim kuracağını öğrenebilir. Bu beceri, endişelerini sağlıklı bir şekilde iletmelerine yardımcı olabilir. İletişim, ilişkiye zarar verebilecek davranışların azaltılmasına yardımcı olabilir. Kişinin partneri, pozitif bir bağı nasıl güçlendireceğini öğrenebilir. Eşlerine geçmiş terkin tekrar gerçekleşmesi gerekmediğini hatırlatabilirler.

Bazı çiftler mevcut ilişkilerinde terk ile uğraşırlar. Örneğin, bir partner diğerinden duygusal olarak uzak olabilir. Çift danışmanlığı, duygusal terk edilmenin iyileşmesine yardımcı olabilir. Ortaklardan biri veya her ikisi bunu fark edebilir. Yeniden bağlantı kurmak için çiftler için danışmanlık isteyebilirler. 

Çocuklarda Terk Edilme Korkusu Tedavisi

Çocuklar terk edilme korkusuyla sorun yaşayabilirler. Terk edilme kaygısı geçici olabilir. Endişeli çocuklar bu duygulara yatkın olabilir. Bir danışman, kaygının çocuğunuz için bir sorun olup olmadığını keşfetmeye yardımcı olabilir. Size ve çocuğunuza kaygıyı yönetme becerilerini öğretebilirler. Bu, endişeli çocuklarda terk edilme korkusunu azaltmaya yardımcı olabilir.

Bazı çocuklar terk edildikten sonra travma yaşarlar. Terapistler bu travmanın etkilerini azaltmalarına yardımcı olabilir ve yaşına uygun yaklaşımları kullanarak yardımcı olabilirler. Bu yaklaşımlar, çocukların olumsuz duygularla baş etmelerine yardımcı olabilir. Çocukların duygularını bunaltıcı olmayan bir şekilde ifade etmelerine yardımcı olurlar. Çocuk terapisti küçük çocuklar için oyun terapisi, sanat terapisi veya kum tepsisi terapisi kullanabilir

Terapistler, terk etme kaygısı olan çocuklara yardımcı olmak için bağlanma sorunlarını tedavi edebilirler. Çocuklara güvenli bakıcı bağları için yardımcı olabilirler. Terapistler genellikle bu sürece yardımcı olmak için bakıcıları görevlendirebilir.